Is Anthony Berthou een betrouwbare voedingsdeskundige? Geverifieerd portret

Daniel Platteau voeding portretten wetenschapscommunicatie

Anthony Berthou, de naam die overal opduikt in de voedingswereld

Als u ook maar een beetje geïnteresseerd bent in gezonde voeding, bent u zijn naam ongetwijfeld al tegengekomen: Anthony Berthou wordt aangeduid als referentie-voedingsdeskundige van de app Yuka, is auteur van een boek van meer dan 700 pagina's waarin duizenden studies zijn samengebracht, is een vaste gast op France Inter en in Le Monde, en doceert aan de École Polytechnique Fédérale de Lausanne (EPFL). Indrukwekkend — maar ook reden tot voorzichtigheid: in een sector waarin de titel "voedingsdeskundige" niet altijd beschermd is en zelfbenoemde experts welig tieren, verdient de vraag het om eerlijk gesteld te worden. Is Anthony Berthou dus een serieuze autoriteit, of gewoon goede communicatie? Wij hebben punt voor punt nagetrokken wat er over hem de ronde doet.

Een traject dat begint in de topsport

Anthony Berthou begon zijn loopbaan als sporter: hij maakte deel uit van het Franse juniorenteam triatlon. Zijn sportieve carrière stopte vrij vroeg om gezondheidsredenen — zijn officiële website blijft daar bewust vaag over, en wij vonden geen betrouwbare bron die dit punt verder verduidelijkt (een patiëntenvereniging voor de ziekte van Lyme nodigde hem later meermaals uit als spreker over voeding, maar niets wijst erop dat hij zelf ooit door deze ziekte werd getroffen — hij treedt daar op als externe expert). Het was dit voorval, wat het ook precies was, dat hem deed overstappen van een op prestatie gerichte kijk op voeding naar een kijk die gezondheid in bredere zin centraal stelt.

Op academisch vlak is zijn traject concreet en verifieerbaar: een staatsdiploma diëtist-voedingsdeskundige, aangevuld met vijf jaar geneeskunde, een diploma voedingstechniek, een universitair diploma evolutiebiologie (Lyon) en een ander in micronutritie (faculteit farmacie van Dijon). Dat is een merkelijk uitgebreider profiel dan de gemiddelde "voedingscoach" die op sociale media opduikt zonder erkende medische of paramedische opleiding.

Een leraar die al lang meegaat, geen mediahype van het moment

Hij doceert al sinds 1999 — wat het beeld van een media-expert die plots uit het niets opduikt meteen tegenspreekt. Tot zijn meest geciteerde optredens behoort een cursus over de "mondiale voedingsuitdagingen tegen 2050" aan de EPFL, een van de meest gerenommeerde technische hogescholen van Europa. Dat een instelling van dat niveau hem uitnodigt rond vraagstukken van voedselduurzaamheid, is een teken van erkenning dat verder reikt dan de kring van de gewone wetenschapspopularisering.

Vandaag leidt hij La Nutrition Systémique, zijn eigen opleidingsorganisatie voor zorgverleners, paramedici en sportprofessionals, waarin hij zijn integratieve aanpak overbrengt — het bord verbinden met ecologie, slaap, stress en fysieke activiteit, in plaats van het te herleiden tot calorieën tellen.

De naam achter de app Yuka

Dit is wellicht wat Anthony Berthou het meest bekend heeft gemaakt bij het grote publiek: hij is de referentie-voedingsdeskundige van Yuka sinds de oprichting van de app, wat rechtstreeks bevestigd wordt op zijn officiële website. Yuka helpt miljoenen gebruikers om de voedingskwaliteit van de voedings- en cosmeticaproducten die ze in de winkel scannen te ontcijferen.

Die rol verdient echter nuance in plaats van kritiekloze lof: een voedingsmiddel herleiden tot een score op 100 en een kleurcode vereenvoudigt noodzakelijkerwijs een complexere voedingsrealiteit. Een traditionele kaas of boter kan zo als "matig" worden bestempeld wegens het gehalte aan verzadigde vetten of zout, zonder dat dit altijd de legitieme plaats van die voedingsmiddelen in een evenwichtige en aangename voeding weerspiegelt. De rol van een wetenschappelijk adviseur bestaat er niet in het algoritme tot in de kleinste technische details te ontwerpen, maar wel om de grondslagen ervan te valideren — de nuance heeft dus haar grenzen, hoe ernstig de persoon die ze aanbrengt ook is.

Anthony Berthou staat ook aan de basis van een ouder en minder bekend instrument: een algoritme voor voedingsdiagnostiek voor zorgverleners, ontwikkeld in 2009 en bekroond in de nationale wedstrijd voor innovatieve bedrijven van het Franse ministerie van Onderzoek. Dat instrument lag aan de basis van holiSané, dat vandaag op de markt wordt gebracht onder de naam Companion.

Heeft hij wetenschappelijke literatuur geproduceerd? Ja, maar niet zoals u misschien zou denken

Dit is de moeilijkste vraag om te beantwoorden, en degene waarover de meeste onnauwkeurigheden de ronde doen. Twee antwoorden, ogenschijnlijk verschillend, blijken elkaar in feite niet echt tegen te spreken.

Enerzijds is Anthony Berthou geen academisch onderzoeker in de strikte zin van het woord: het grootste deel van zijn geschreven werk bestaat uit synthesewerken voor het grote publiek en voor professionals, en niet uit oorspronkelijke onderzoeksartikelen die regelmatig in peer-reviewed tijdschriften worden gepubliceerd. Zijn meest omvangrijke boek, het Traité de la pleine santé par l'alimentation durable (Dunod, 2023), claimt een kritische samenvatting van meer dan 10.000 wetenschappelijke referenties — een aanzienlijk synthesewerk, maar dat naar zijn aard een synthese blijft en geen productie van oorspronkelijke gegevens.

Anderzijds zou het onjuist zijn te beweren dat hij nooit heeft bijgedragen aan een peer-reviewed wetenschappelijke publicatie: wij vonden en verifieerden rechtstreeks bij de uitgever een echte studie, gepubliceerd in 2026 in het tijdschrift Nutrients (geïndexeerd op PubMed), getiteld Digestive Vulnerability and Exercise Exposure as Correlates of Gastrointestinal Symptoms and Race Withdrawal in Endurance and Ultra-Endurance Athletes. Anthony Berthou wordt daarin vermeld als co-auteur, verbonden aan de structuur "Santé & Nutrition" in Nantes. Die studie onderzoekt de spijsverteringsproblemen die ultratrailatleten ertoe brengen tijdens een wedstrijd op te geven — een onderwerp dat aansluit bij zijn expertise in sportvoeding.

Met andere woorden: hij is geen regelmatige producent van primair onderzoek, maar hij staat er ook niet volledig los van. Zijn belangrijkste bijdrage blijft die van een doorgever — iemand die een overvloedige wetenschappelijke literatuur verteert om ze bruikbaar te maken voor professionals en het grote publiek, met af en toe een rechtstreekse betrokkenheid bij het onderzoek zelf.

Een nuttige verduidelijking voor wie dit zelf wil natrekken: verwar Anthony Berthou, de voedingsdeskundige, niet met Antoine Berthou, een econoom gespecialiseerd in internationale handel, wiens werk (over transactiekosten, de euro of handelssancties) strikt genomen niets te maken heeft met voeding. Beide namen lijken voldoende op elkaar om een snelle zoekopdracht in de war te sturen.

Zijn boeken in een oogopslag

Zijn bibliografie telt zeven boeken, waarvan er drie bijzonder representatief zijn voor zijn verschillende rollen:

Traité de la pleine santé par l'alimentation durable (Dunod, 2023) — zijn referentiewerk, dicht en goed gedocumenteerd, dat voeding, ecologie en evolutiebiologie met elkaar verbindt.
Du bon sens dans notre assiette, samen geschreven met sterrenchef Thierry Marx (Actes Sud) — een brug tussen voeding en gastronomie.
Remettez du bon sens dans votre assiette: 41 préjugés déconstruits par un nutritionniste, samen geschreven met François-Régis Gaudry, Philomène Lelay en Jean-Baptiste Lucas (Actes Sud) — een toegankelijker formaat dat voedingsvooroordelen één voor één ontkracht.

Het feit dat deze boeken worden uitgegeven bij erkende algemene uitgeverijen (Dunod, Actes Sud), en niet in eigen beheer, vormt een extra redactionele filter — zonder op zich een wetenschappelijke garantie te zijn.

Wat in zijn voordeel pleit

Zijn erkenning steunt niet op één pijler, maar op een geheel van samenkomende aanwijzingen: een reële en verifieerbare academische opleiding, een lang aangehouden onderwijspraktijk in serieuze instellingen, een rol als wetenschappelijk adviseur toevertrouwd door een technologiebedrijf met grote impact (Yuka), erkende algemene uitgeverijen en — voldoende zeldzaam om te vermelden — een punctuele maar reële betrokkenheid bij een peer-reviewed wetenschappelijke publicatie.

Inhoudelijk past zijn zogenaamde "systemische" aanpak — weigeren om voeding te herleiden tot het tellen van macronutriënten en ze in plaats daarvan te verbinden met slaap, stress, fysieke activiteit en de omgeving — in een onderzoeksstroming rond globale gezondheid die vandaag ruim erkend is en die het multifactoriële karakter van chronische ziekten benadrukt. Dat is geen marketinggril, maar een lezing die wetenschappelijk overeind blijft, ook al vraagt ze meer nuance dan een pasklaar dieet.

Wat u moet onthouden

Geen van onze opzoekingen bracht een gedocumenteerde controverse, een schandaal of een beschuldiging van kwakzalverij aan het licht in betrouwbare bronnen — wat op zich geruststellend is, zonder dat het ontslaat van kritische zin tegenover eender welke zichtbare expert, hem inbegrepen.

Toch komen uit dit onderzoek enkele terechte aandachtspunten naar voren:

Vereenvoudiging heeft een prijs. Zijn associatie met een breed publiek instrument als Yuka stelt hem bloot aan hetzelfde euvel als elk vereenvoudigd beoordelingssysteem: een fijne wetenschappelijke nuance kan verloren gaan in een kleurcode.
Het risico op voedingsangst. Een zeer gedetailleerd discours over darmdoorlaatbaarheid, glycemische pieken of de kwaliteit van vetten kan bij mensen die al vatbaar zijn voor angst een soort obsessie met "goed eten" voeden (orthorexie) — een risico dat inherent is aan elke sterk normatieve benadering van voeding, ongeacht hoe grondig degene die ze brengt te werk gaat.
Een reële toegangsdrempel. De aanbevelingen rond micronutritie — biologische producten, kwaliteitsvolle vette vis, gerichte supplementen — hebben een prijskaartje, wat ze voor een deel van het publiek moeilijk toepasbaar kan maken.
Een statuut om te herhalen. Geen enkele voedingsdeskundige, hoe erkend ook, vervangt een geïndividualiseerd medisch advies — een principe van gezond verstand dat kwetsbare groepen (zwangere vrouwen, kinderen, mensen met chronische aandoeningen) best in gedachten houden.

Deze voorbehouden zijn geen beschuldigingen: het zijn de vragen die men zich mag stellen bij eender welke figuur in de voedingswereld, hoe ernstig ook — en het is precies omdat ze zonder toegeeflijkheid op Anthony Berthou werden toegepast, zonder iets diskwalificerends aan het licht te brengen, dat zijn profiel uit dit onderzoek eerder versterkt naar voren komt.

Conclusie

Op basis van wat wij onafhankelijk hebben kunnen verifiëren, is Anthony Berthou een voedingsprofessional wiens kwalificaties, onderwijservaring en institutionele erkenning reëel en gedocumenteerd zijn — wat niet zo vanzelfsprekend is in een sector waarin zelfbenoeming nog steeds gemeengoed is. Hij is geen academisch onderzoeker die regelmatig oorspronkelijke gegevens produceert, maar een populariseerder op hoog niveau, die af en toe betrokken is bij echt onderzoekswerk. Voor een niet-gespecialiseerd publiek dat op zoek is naar stevige houvast op het vlak van voeding, is hij een serieuze referentie — op voorwaarde dat men, zoals bij elke expert, zijn eigen kritische zin achter de hand houdt.